Chuyện về Ao cá Bác Hồ

Spread the love
Rate this post

Được thăm ao cá Bác Hồ, chúng tôi đã cảm thấy vui mừng không tưởng. Cá mè, cá chép, cá chày bỗng dưng rẽ nước bơi đầy mặt ao.

Nghe mấy bạn thì thào, được gần bên Bác thảo nào cá ngoan.

Ao cá Bác Hồ

Thăm ao cá Bác Hồ

Sau khi thăm Lăng Bác, du khách được dẫn đi thăm Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch và Bảo tàng Hồ Chí Minh. Đây là nơi Người sống và làm việc lâu nhất trong cuộc đời hoạt động cách mạng. Khi đến khu nhà sàn và ao cá Bác Hồ, mọi du khách đều thích thú ngắm nhìn đàn cá bơi lội chen nhau ngoi lên mặt nước đớp mồi.

Từ thời Pháp, khi xây dựng Phủ Chủ tịch, Chính phủ Pháp đã đào một chiếc ao để chứa nước. Sau đó, nơi này được sử dụng để nuôi hươu nai trong vườn sau Phủ Toàn quyền. Sau cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc, đây trở thành nơi làm việc của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước, cũng là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh sống và làm việc.

Ngay từ khi về Thủ đô, Bác Hồ đã gợi ý cải tạo nơi này thành ao nuôi cá, nhằm cải thiện đời sống và làm cho không khí trong lành hơn. Đồng ý với ý kiến của Bác, anh em bảo vệ đã tập trung làm việc. Chỉ sau một tuần, công việc nạo vét hồ đã hoàn thành.

Sau khi ao đã được dọn sạch, nạo vét và kè lại bờ thành ao nuôi cá, Trại cá giống Đình Bảng đã mang sang những giống cá tốt thả vào ao. Những cây dừa, bụt mọc, liễu… đã được trồng để tạo bóng mát xuống mặt hồ rộng 3.320m2, độ sâu trung bình là 2m với 16 loài, 6 nhóm cá bơi lội. Tại đây, các loài cá như chép, trắm đen… được trồng xung quanh ao trồng dâm bụt hoặc dừa, tạo nên hình ảnh miền Nam trong trái tim của Bác.

Cây bụt mọc bên ao cá Bác Hồ

Cá được thả ở đây là cá rô phi, chép, mè, trôi, trắm cỏ… Trong hồ còn có nhiều loại trai, nhiều con đã kết ngọc. Cá trắm phát triển rất nhanh và có lần anh em đánh được con cá nặng 24kg. Bác luôn cho rằng nuôi cá phải chọn loại dễ nuôi, mau lớn và sinh sản nhiều. Đó là những loại cá có giá trị kinh tế cao trong nước ta. Phương châm này của Bác là một bài học lớn cho ngành Thuỷ sản, mang lại lợi ích thiết thực cho phong trào sản xuất.

Bác chăm sóc đàn cá rất chu đáo. Hàng ngày, sau giờ làm việc buổi chiều, Bác cho cá ăn. Thức ăn chủ yếu cho cá thường là cám. Buổi sáng, khi ăn điểm tâm, Bác để lại một lát bánh mỳ hoặc cơm, được phục vụ phơi khô và đặt vào chiếc hộp gần cầu ao. Bác nhớ đặc điểm của từng con cá chép đỏ, nên có lần sau khi đi công tác về, Bác hỏi đồng chí Vũ Kỳ – Thư ký riêng của Bác – xem tại sao không thấy con cá gáy đỏ của Bác về ăn như mọi khi? Mấy hôm sau, Bác vui mừng kể rằng con cá gáy đỏ đã trở về. Bác còn chú ý bảo vệ đàn cá, những năm trời rét đậm, Bác nhắc anh em kiếm bèo tây về ngăn vào một góc hướng Bắc để che gió lùa và cho cá có nơi trú ẩn.

Đàn cá Bác nuôi rất nhanh lớn, đặc biệt cá rô phi có sản lượng ngày càng tăng, góp phần đáng kể vào việc cải thiện bữa ăn. Mỗi khi có khách trong nước hay ngoài nước được Bác mời cơm, món ăn “cây nhà lá vườn” là cá Bác tự tăng gia. Hàng năm vào những ngày lễ hoặc Tết cổ truyền, Bác luôn nhắc anh em bắt một số cá lên làm quà biếu các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, đồng thời tặng anh em trong đơn vị bảo vệ cùng các gia đình trong cơ quan. Từ khi Bác đi xa, các đồng chí lãnh đạo của Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch cùng với ngành Thuỷ sản đã trông nom ao cá, giữ nguyên truyền thống tốt đẹp và cảm động này vào ngày sinh nhật Bác 19 tháng 5 hàng năm.

Thói quen tốt và câu chuyện vui

Dù bận đến mấy, sau giờ làm việc, Bác vẫn ra cầu ao gọi cá cho ăn. Những con cá dần quen với những tiếng vỗ tay của Bác. Bác thường bảo: “Phải rèn luyện để trở thành một thói quen tốt”.

Chỉ sau một thời gian ngắn huấn luyện, đàn cá chỉ nổi lên mỗi khi nghe tiếng vỗ tay quen thuộc. Có lần, khi Bác đi công tác lâu ngày, những người phục vụ cho con cá ăn theo cách Bác vẫn làm. Khi trở về, Bác ra cầu ao gọi cá nhưng mãi không thấy cá đâu. Bác buồn gọi người phục vụ ra và bảo: “Chú ạ, có mấy con cá quen mà Bác vỗ tay gọi mãi chẳng thấy nó về. Chắc chú nào bắt mất rồi!”.

Thật ra, Bác biết ao cá vẫn còn nguyên, chỉ là sau thời gian không được huấn luyện, cá đã mất đi thói quen cũ. Bác nói với người phục vụ: “Con người cũng vậy, để tạo thói quen tốt phải đòi hỏi sự kiên trì và khổ công rèn luyện. Thói quen xấu thì tiếp thu nhanh lắm!”.

Có một câu chuyện mà đến nay nhiều người vẫn thường nhắc, đó là chuyện Bác Hồ cân cá. Có lần bắt được con cá trắm đen nặng tới 24kg. Vì con cá quá to lại giãy rất khỏe nên nhiều người loay hoay mà không thể cân được.

Anh em đã thử đặt lên cân thì cá lại nhảy xuống. Thấy vậy, Bác cười và bảo: “Một chú ôm con cá và đứng lên cân. Sau đó, chú bỏ cá xuống, cân mình xem bao nhiêu cân rồi lấy tổng số trừ đi là ra”. Lúc ấy anh em mới chợt ồ lên vì cách giải quyết đơn giản thế mà chẳng ai nghĩ ra.

Phong trào “Ao cá Bác Hồ”

Cá từ ao cá Bác Hồ còn được đưa đi các địa phương để phát triển phong trào. Năm 1959, Hợp tác xã Tiền Phong – Yên Sở, Thanh Trì, Hà Nội là đơn vị đầu tiên nhận gần 100 con cá rô phi từ Bác Hồ để nuôi. Địa phương thứ hai nhận cá rô phi của Bác Hồ là tỉnh Quảng Bình. Đầu năm 1969, một đồng chí trong Thường vụ Tỉnh ủy ra Trung ương và báo cáo với Bác về tình hình của tỉnh. Bác hỏi về tình hình sản xuất và đời sống khó khăn của nhân dân do thu nhập chính là nghề cá bị địch phong tỏa bờ biển, cá giống không đủ để nuôi. Bác chỉ tay ra phía ao cá trước nhà và nói: “Nếu thiếu giống thì Bác sẽ cho cá giống. Trong lúc cá biển gặp khó khăn, các chú cần đẩy mạnh việc nuôi cá để có thêm thức ăn bồi dưỡng sức dân”. Mùa thu năm ấy, Bác đột ngột qua đời, nhưng theo lời Bác, vào ngày 19/5/1970, đại diện tỉnh Quảng Bình đã đến Văn phòng Phủ Chủ tịch để nhận 1.200 con cá rô phi giống trong ao cá Bác Hồ. Đoàn xe chở cá đã vượt 500km liên tục trong 3 ngày để đưa tới địa phương…

Năm 1979, nhân dịp kỷ niệm 10 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Ban Bí thư Trung ương Đảng, Bộ Thuỷ sản, Bộ Nông nghiệp và Viện Bảo tàng Hồ Chí Minh đã phát động phong trào “Ao cá Bác Hồ”. Đồng hành cùng phong trào, cá giống từ ao cá trong khu Phủ Chủ tịch đã được gửi cho nhiều địa phương khác nhau. Từ miền Bắc đến miền Nam, từ miền núi đến vùng đồng bằng, nhiều hợp tác xã đã đầu tư hàng vạn ngày công để cải tạo ao tù và đồng cớm thành khu “Ruộng cả ao liền”.

Những ao cá này như những chuồng trại tự nhiên chăn nuôi loài “gia cầm” dưới nước, là cái “kho thực phẩm” ở nông thôn để giải quyết hậu cần tại chỗ ở nước ta. Ở miền Bắc, đã có khoảng 4,5 vạn héc-ta diện tích ao nhỏ là mặt nước nuôi cá và cho năng suất cao. Phong trào “Ao cá Bác Hồ” được phát triển rầm rộ trong cả nước, nhằm phát huy tiềm năng của loại mặt nước phong phú này.

Thăm ao cá Bác Hồ

Ý nghĩa lịch sử và kỷ niệm

Đã hơn 40 năm kể từ khi Bác đi xa, hàng năm ao cá của Người vẫn được tu sửa để tạo cảnh quan môi trường sinh thái và phục vụ khách tham quan. Việc giữ gìn và phát triển đàn cá Bác Hồ không chỉ có ý nghĩa lịch sử mà còn gắn liền với cuộc sống đời thường của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Mỗi khi vào Lăng Bác, thăm Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch và ngắm nhìn ao cá Bác Hồ, chúng ta lại cảm nhận được bồi hồi xúc động và nhớ Bác qua những vần thơ của Tố Hữu:

Con cá rô ơi chớ có buồn
Chiều chiều Bác vẫn gọi rô luôn
Dừa ơi cứ nở hoa đơm trái
Bác vẫn chăm tay tưới ướt bồn.

Nguồn: Trang chủ – Cungnuoi.com