Phương pháp phân lập, nuôi cấy vi khuẩn: Kỹ thuật nhỏ nhưng tạo ra những thành công lớn

Rate this post

Cấy vi khuẩn

Điểm quan trọng trong quá trình nuôi cấy vi khuẩn là tránh đưa thêm vi khuẩn ngoại nhiễm vào môi trường nuôi cấy. Điều này đòi hỏi tất cả các thao tác phải được thực hiện trong điều kiện vô trùng tuyệt đối. Các yếu tố từ môi trường, dụng cụ chứa, dụng cụ nuôi cấy đến các vật dụng cần thiết đều phải được khử trùng trước khi sử dụng.

Phương pháp phân lập, nuôi cấy vi khuẩn là gì?

Phân lập là một bước quan trọng trong quá trình nghiên cứu vi khuẩn. Mục đích của phân lập là tách riêng các vi khuẩn từ quần thể ban đầu để tạo thành các clon thuần khiết để khảo sát và định loại. Một vi khuẩn khi tăng trưởng và phát triển trên bề mặt môi trường rắn sẽ tạo ra những khuẩn lạc, và hình thái của các khuẩn lạc sẽ mang tính đặc trưng của từng loại vi khuẩn. Mô tả chính xác các khuẩn lạc đã tách rời có thể góp phần quan trọng trong việc chẩn đoán vi khuẩn học. Các nhà nghiên cứu vi khuẩn học đã tiêu chuẩn hoá miêu tả hình dạng, độ cao, bờ, rìa của khuẩn lạc.

Các dạng mẫu cho nuôi cấy và dụng cụ cấy

Dạng mẫu nuôi cấy

  • Dạng dịch mẫu chỉ định nuôi cấy vi khuẩn đã được đồng nhất, dịch nuôi cấy hoặc môi trường lỏng chứa chủng vi sinh vật cần phân tích.
  • Dạng trên bề mặt của môi trường rắn chứa thạch (từ 1,5-2%) trong ống thạch nghiêng hay trong đĩa petri.
  • Dạng mẫu nằm sâu trong môi trường rắn trong ống nghiệm thạch sâu chứa thạch mềm (0,5-0,7%).

Dụng cụ cấy

  • Que cấy thẳng: Que cấy kim loại có đầu nhọn, dùng để cấy vi khuẩn tạo khuẩn ty.
  • Que cấy móc: Que cấy có đầu vuông góc, dùng để cấy vi khuẩn tạo khuẩn ty.
  • Que cấy vòng: Que cấy kim loại đầu có vòng tròn, dùng cấy chủng từ môi trường rắn hoặc lỏng lên môi trường rắn, lỏng.
  • Que cấy trang: Que bằng kim loại hay thủy tinh, đầu hình tam giác, dùng để dàn trải vi khuẩn trên bề mặt thạch rắn.
  • Ống hút thủy tinh: Dùng để chuyển lượng vi khuẩn cần thiết lên bề mặt môi trường rắn hoặc vào môi trường lỏng.
  • Đầu tăm bông vô trùng: Dùng để cấy giống từ môi trường lỏng lên bề mặt của môi trường rắn.

Có những phương pháp phân lập, nuôi cấy vi khuẩn nào?

  1. Kỹ thuật cấy ria trên đĩa petri: Dùng que cấy vòng để cấy vi khuẩn muốn phân lập lên đĩa petri chứa môi trường thạch thích hợp. Sau mỗi lần cấy ria, que cấy phải được khử trùng và làm nguội trước khi thực hiện thao tác tiếp theo. Đĩa petri được lật ngược và ủ ở nhiệt độ và thời gian thích hợp trong tủ ấm.
  2. Kỹ thuật cấy trang: Sử dụng pipet để chuyển dịch canh khuẩn lên bề mặt môi trường thạch trong đĩa petri. Trước khi thực hiện, que cấy và đầu pipet cần được khử trùng. Quá trình cấy tạo khuẩn lạc phải xoay đĩa nhiều lần để đảm bảo vi khuẩn được trải đều khắp bề mặt môi trường. Sau đó, đĩa petri được lật ngược và ủ ở nhiệt độ và thời gian thích hợp trong tủ ổn nhiệt.
  3. Cấy giống từ môi trường lỏng sang ống nghiệm chứa môi trường lỏng: Đầu que cấy được đốt nóng rồi cầm thẳng đứng để đầu que cấy nóng đều. Sau đó, que cấy được nhấc lên và nhúng vào môi trường lỏng, rồi rút ra mà không để dính vào thành và miệng ống để tạo khuẩn lạc. Cuối cùng, ống nghiệm được hơ nóng miệng và đậy nút bông rồi đặt vào giá đỡ.
  4. Cấy giống từ môi trường lỏng sang ống thạch nghiêng: Cấy giống lên bề mặt thạch nghiêng bằng cách đặt nhẹ đầu que cấy lên bề mặt môi trường ở đáy ống. Sau đó, cấy theo hình chữ chi từ đáy ống nghiệm lên đầu trên mặt thạch nghiêng.
  5. Cấy giống từ môi trường lỏng bằng pipet đầu rời: Pipet đầu rời cho phép thao tác chính xác với dung tích nhỏ. Trước khi sử dụng, pipet đầu rời và đầu tip cần được khử trùng. Quá trình cấy giống phải được thực hiện trong không gian vô trùng và sau đó ủ ở nhiệt độ và thời gian thích hợp.

Để đảm bảo sự phát triển của vi khuẩn, quan tâm đến các điều kiện môi trường nuôi là rất quan trọng. Điều này bao gồm nhiệt độ phù hợp, độ ẩm đủ, khí oxy và độ dày của lớp môi trường nuôi cấy.