Tầm quan trọng của oxy đáy và lợi ích của việc sục khí đáy ao tôm

Spread the love
Rate this post

Người nuôi tôm thâm canh thường biết rõ tôm sẽ nổi đầu, tấp mé và chết rất nhanh nếu thiếu oxy. Tuy nhiên, phần lớn người nuôi tôm chỉ quan tâm đến tình huống thiếu oxy khi nó xảy ra không chú ý đến tầm quan trọng của oxy trong ao tôm và hậu quả của việc thiếu oxy so với mức tối ưu đối với ao nuôi tôm.

Tầm quan trọng của oxy tan trong ao tôm

1. Oxy cần thiết cho tôm

Oxy hòa tan trong nước là điều kiện đầu tiên để tôm có thể sống trong môi trường ao. Khi hàm lượng oxy hòa tan quá thấp, tôm có thể nổi đầu, dạt bờ và chết từ rãi rác đến hàng loạt.

Tuy nhiên, khi hàm lượng oxy hòa tan dưới mức tối ưu trong thời gian dài, tôm sẽ phát triển chậm, sức đề kháng kém và dễ bị bệnh. Hàm lượng oxy hòa tan thấp ở đáy ao cũng ảnh hưởng đến khả năng tôm xuống đáy bắt mồi do hàm lượng oxy thấp hơn so với mặt nước. Điều này xảy ra do sự khuếch tán không khí không đồng đều và sự tiêu hủy oxy nhiều hơn ở đáy ao do chất thải phân hủy.

2. Sự cần thiết của oxy hòa tan đối với vi sinh vật có lợi (nấm, vi khuẩn, xạ khuẩn)

  • Sự vô cơ hóa hoàn toàn các hợp chất hữu cơ chỉ xảy ra khi có mặt của oxy. Ngược lại, trong điều kiện kỵ khí, quá trình phân hủy không diễn ra hoàn toàn, dẫn đến sản phẩm phân hủy như rượu, acid hữu cơ, H2S, CH4… Trong điều kiện hiếu khí, các vi khuẩn kỵ khí không bắt buộc như Bacillus, Pseudomonas sẽ sử dụng oxy để oxy hóa các chất hữu cơ.

  • Quá trình nitrite hóa và nitrate hóa chỉ xảy ra trong điều kiện có oxy, chuyển khí độc NH3, NO3 thành các hợp chất ít độc. Trong điều kiện kỵ khí, chúng tiến hành oxy hóa chất hữu cơ bằng khử hidro, tạo ra NH3 và NO2 gây độc cho tôm.

  • Oxy cần thiết cho quá trình sulfate hóa, chuyển H2S thành các hợp chất không độc. Trong môi trường yếu khí, H2S sẽ bị vi sinh vật khử trở lại thành H2S.

quá trình sulfate hóa

3. Ảnh hưởng của CO2 đối với ao tôm

  • Một nguyên nhân gây nồng độ CO2 cao trong nước là do ao nuôi có mật độ cao, có nhiều chất hữu cơ, và hoạt động của vi sinh vật phân hủy sinh ra CO2. Sự tăng mật độ tảo cũng góp phần sản xuất CO2 do quá trình hô hấp ban đêm.

  • CO2 cũng được thải ra trực tiếp bởi tôm cá.

Khi hàm lượng CO2 hòa tan quá cao, sẽ cản trở sự khuếch tán và thải CO2 ra ngoài của tôm cá.

Lợi ích của việc sục khí đáy ao nuôi tôm

1. Đặc tính ao nuôi tôm ảnh hưởng hàm lượng khí hòa tan

  • Hệ thống quạt tạo dòng chảy có hai tác dụng chính là tạo dòng chảy và tăng lượng oxy hòa tan vào nước. Tuy nhiên, người nuôi thường sử dụng hai loại quạt khác nhau, quạt sâu để đẩy nước tạo dòng chảy và quạt cao để tăng số vòng quay tạo oxy hòa tan. Do đó, hàm lượng không khí hòa tan phân bố không đều, phân tầng và chủ yếu tập trung ở tầng mặt.

  • Tầng đáy ao thường thiếu hàm lượng oxy hòa tan ảnh hưởng đến quá trình phân hủy chất hữu cơ đáy ao và tạo ra khí độc.

2. Lợi ích sục khí đáy đối với môi trường ao tôm

  • Hệ thống khí đáy kết hợp với hệ thống quạt tạo dòng chảy giúp phân phối khí đều khắp ao.

  • Khí được đẩy từ đáy lên tạo đối lưu trộn đều oxy giữa các tầng nước, đặc biệt là đảm bảo hàm lượng oxy ở đáy ao.

  • Sục khí đáy giúp khuếch tán các loại khí độc sinh ra ở đáy ao vào không khí.

  • Đảm bảo cung cấp oxy đầy đủ và liên tục cho các vi sinh vật đáy, giúp chúng hoạt động tối ưu trong môi trường có oxy và phân hủy chất hữu cơ, giảm lượng chất thải và mùn bã đáy ao.

  • Trong quá trình cho ăn, không cần tắt hệ thống sục khí để đảm bảo tôm vẫn có đủ oxy cho hoạt động bắt mồi và tiêu hóa thức ăn, đồng thời kích thích tôm ăn nhiều và lớn nhanh.

  • Đảm bảo điều kiện tối ưu giúp tôm khỏe mạnh và phòng chống các bệnh dịch như tôm chết sớm, đốm trắng, đầu vàng… phát sinh do tôm yếu và môi trường ao nuôi bất lợi.

3. Lợi ích kinh tế của việc sục khí đáy

  • Việc sục khí đáy giúp tăng mật độ nuôi trên cùng diện tích, dẫn đến năng suất cao hơn.

  • Hàm lượng khí hòa tan đảm bảo môi trường ao tốt, giúp tôm có đủ oxy và khỏe mạnh, giảm rủi ro và lượng hóa chất xử lý cần sử dụng.

  • Trong giai đoạn đầu khi tôm còn nhỏ, ta có thể sử dụng khí đáy thay thế hệ thống quạt, giảm chi phí vận hành 40-50%, vẫn đảm bảo phân phối oxy đều.

  • Việc giảm sự sử dụng quạt (quạt đặt cao tạo khí) và thay thế bằng oxy đáy hiệu quả hơn có thể giúp tiết kiệm 20-30% chi phí.

Như vậy, oxy hòa tan rất cần thiết cho cả tôm nuôi và môi trường nước trong ao tôm. Để đảm bảo hàm lượng oxy hòa tan phân bố đều trong ao nuôi tôm, đặc biệt là ở tầng đáy, ngoài việc lắp đặt hệ thống quạt tạo dòng chảy, nên kết hợp với hệ thống sục khí đáy. Việc kết hợp này sẽ giúp môi trường ao nuôi luôn ở điều kiện tối ưu, giảm nguy cơ các bệnh dịch nguy hiểm, đồng thời giảm rủi ro.

Nguồn: Tép Bạc