Nuôi tôm ở rốn nước ngọt Đồng Tháp Mười

Spread the love
Rate this post

Nuôi tôm ở rốn nước ngọt Đồng Tháp Mười

Những ngôi ao nuôi tôm nổi bật như các “đám da beo” ngày càng mở rộng trên đồng lúa Đồng Tháp Mười. Đây là cảnh tượng phổ biến mà chúng ta có thể dễ dàng nhìn thấy ở vùng đất này. Nhưng bạn có biết rằng nhiều người nghỉ làm trưởng ấp để… nuôi tôm?

Nghỉ làm trưởng ấp để… nuôi tôm

“Những “đám da beo” này lan rộng nhanh, đất trồng lúa bị thu hẹp lại… Tới giờ thì nhiều nơi diện tích nuôi tôm muốn lấn át diện tích trồng lúa rồi” – ông Bảy Nhâm, một nông dân ở Mộc Hóa, chia sẻ. Ngoài việc lo ngại về việc nước mặn từ các ao nuôi tôm ảnh hưởng đến việc trồng lúa, ông cùng nhiều nông dân khác trong vùng còn ghen tị khi thấy những người hàng xóm nuôi tôm có thu nhập gấp nhiều lần việc trồng lúa. “Gần nhà tôi có nhiều người đào ao thả tôm. Chính quyền địa phương không cho, nhưng họ làm lén, làm đại tới đâu hay tới đó. Chứ trồng lúa không khá nổi”, ông Bảy Nhâm than thở.

Đồng Tháp Mười là một vùng đất ngập nước rộng gần 700.000 ha, trải rộng trên địa bàn ba tỉnh Long An, Tiền Giang và Đồng Tháp. Trong quy hoạch chung, ngoài việc trồng lúa và tràm, vùng này cũng khuyến khích nuôi trồng thủy sản nước ngọt như cá lóc, trá trê, cá rô… Tuy nhiên, gần đây người dân không còn quan tâm đến việc nuôi cá nước ngọt vì chi phí thức ăn và con giống cao, còn đầu ra lại thất thường. Ngay cả việc trồng lúa cũng gặp nhiều khó khăn khi liên tiếp xảy ra thất mùa và dịch bệnh. Cây tràm cũng giảm giá nhanh khiến người dân không còn thuận lợi.

Trong khi đó, từ năm 2017, một hộ dân ở ấp 3, xã Tân Lập, huyện Tân Thạnh (Long An) sau thời gian làm thuê ở tỉnh đã quyết định đào ao, bơm nước mặn từ lòng đất lên để nuôi tôm thẻ chân trắng. Dù địa phương đã lập biên bản và xử phạt, hộ dân này cam kết sẽ thả tôm sau khi nuôi trưởng thành.

Tuy nhiên, kết quả lại vượt xa mong đợi. Vụ tôm đó, người này đã “trúng” tiền tỉ. Số tiền xử phạt không thể so sánh với lợi nhuận thu được sau một vụ tôm được định giá cao. Và từ đó, mô hình đào ao, bơm nước mặn từ lòng đất lên nuôi tôm trở thành “nguồn cảm hứng” khiến hàng loạt người dân xung quanh cũng bắt đầu thực hiện.

Ông Phan Văn Luận, người đã làm trưởng ấp 3, xã Tân Lập trong 11 nhiệm kỳ, khoe với mọi người rằng ông đã xin nghỉ công tác để… đào ao nuôi tôm. “Hồi đó, tôi làm 3 mẫu ruộng không có lợi nhuận. Thậm chí còn thiếu tiền… đi dự tiệc. Nay làm hai ao tôm thu về trên 1 tỷ đồng. Tôi tiếp tục đầu tư mở rộng thêm. Tôi biết canh tác trái quy hoạch không đúng, nhưng tôi có đất đai, mà để đời sống chật vật sao được. Tôi đã làm vài ba năm rồi, sau khi nghỉ cũng không sao”, ông Luận chia sẻ.

Nhiều người “chịu bị phạt” để nuôi

Không khác gì phong trào tự phát ương nuôi cá tra bột trước đây, hiệu ứng domino nuôi tôm ngay lập tức bùng nổ khắp các huyện Đồng Tháp Mười, tỉnh Long An từ huyện Tân Thạnh đến huyện Mộc Hóa, Tân Hưng, thị xã Kiến Tường, Thạnh Hóa.

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Long An, chỉ riêng trong năm 2022 đã có hơn 132 ha diện tích nuôi tôm mới, nâng tổng diện tích nuôi tôm ở các huyện nói trên lên trên 349 ha.

Tuy nhiên, việc xử phạt hầu như không làm nản lòng những người dân mong muốn làm giàu. Anh Nguyễn Trường Thạnh, cán bộ địa chính – nông nghiệp xã Tân Lập, cho biết xã đã lập biên bản xử lý 79 trường hợp nông dân tự ý đào ao, đưa nước mặn vào nuôi tôm và vi phạm quy hoạch địa phương. Nhiều hộ dân đã “chấp nhận bị phạt”. Xã đã tìm nhiều cách, bao gồm mời tài xế lái xe ủi đất lên làm việc. Nhưng sau khi tài xế này đi, tài xế khác lại tiếp tục làm.

Ông Lê Văn Phân, chủ tịch UBND xã Tân Lập, chia sẻ rằng ông đã làm việc trong xã đến năm năm nhưng “chưa nhận được tấm giấy khen nào” bởi không thể ngăn chặn được người dân trong xã đào ao và cải tạo đất để nuôi tôm.

“Tôi biết, không phải hộ dân nào cũng nuôi tôm trúng. Có hộ cũng không có kết quả, nhưng họ giấu đi. Mình đã làm hết sức. Từ việc vận động, tuyên truyền cho đến việc xử phạt và ngăn chặn các hành vi cải tạo đất… nhưng dân luôn làm lén trong đêm, không thể can thiệp”, ông Phân nhấn mạnh.

Lợi và hại

Năm 2019, tại hội thảo khoa học “Những tác động khi nuôi tôm trên vùng Đồng Tháp Mười”, nhiều nhà khoa học đã cảnh báo về việc đưa nước mặn vào đất lúa để nuôi tôm là “lợi bất cập hại”.

GS.TS Lê Anh Tuấn, nguyên phó viện trưởng Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu ĐBSCL, cho rằng việc đưa nước mặn vào nuôi tôm làm tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước và gây xung đột lợi ích khi người nuôi tôm ảnh hưởng đến nguồn nước của người trồng lúa và nuôi cá nước ngọt lân cận.

Bà Đinh Thị Phương Khanh, phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Long An, cho biết dù đa số hộ nuôi kiến nghị được tiếp tục nuôi tôm, nhưng tỉnh đã quyết định không cho phép nuôi tôm thẻ chân trắng tại các huyện vùng Đồng Tháp Mười bằng cách tạo môi trường nước mặn nhân tạo để nuôi tôm, chẳng hạn như việc khoan giếng lấy nước mặn và sử dụng muối.

Trước mắt, Long An sẽ tiếp tục quản lý chặt chẽ và xử lý đối với các hộ nuôi tôm không tuân thủ yêu cầu kỹ thuật về ao nuôi và xả thải ra môi trường. “Còn các trường hợp đào ao mới từ đất trồng lúa để nuôi tôm không tuân theo quy định pháp luật, chúng tôi sẽ kiên quyết xử lý và yêu cầu khôi phục hiện trạng ban đầu”, bà Khanh nhấn mạnh.

Để biết thêm thông tin về nuôi tôm và các chủ đề liên quan, hãy ghé thăm Trang chủ – Cungnuoi.com!