Giảm giá thành nuôi tôm: Vấn đề sống còn

Spread the love
Rate this post

image

Giá tôm ngày càng giảm đang là một vấn đề ám ảnh người nuôi tôm. Để giảm thiểu thiệt hại trong quá trình nuôi, các ngành chuyên môn đang khuyến nghị người dân áp dụng các giảng pháp giảm chi phí sản xuất.

Hộ nuôi tôm thâm canh khó trăm bề

Trong thời gian gần đây, giá tôm thương phẩm đã giảm mạnh từ 30.000 – 40.000 đồng/kg, tùy thuộc vào kích cỡ so với cùng kỳ. Trong khi đó, giá các vật tư như điện, xăng dầu, thức ăn, và vật tư nuôi tôm đều tăng. Sự điều chỉnh này đã ảnh hưởng đáng kể đến lợi nhuận của người nuôi tôm, đặc biệt là các mô hình nuôi tôm siêu thâm canh. Trong trường hợp không thể giảm chi phí, nếu gặp rủi ro trong quá trình nuôi, người nuôi tôm rất dễ mất lợi nhuận. Với áp lực giá cả trên thị trường và giá nguyên liệu tôm giảm mạnh, người nuôi tôm không có lợi nhuận và rơi vào tình thế khó khăn.

Theo các hộ nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, giá tôm thương phẩm hiện nay giảm sâu. Trong khi đó, tất cả các mặt hàng quan trọng phục vụ sản xuất như điện, xăng dầu, giống tôm và vật tư đều tăng giá. Điều này dẫn đến việc chi phí đầu vào tăng cao trong khi sản phẩm đầu ra giảm. Người nuôi tôm, dù có thành công trong việc nuôi tôm, vẫn chỉ đạt được lợi nhuận hòa hoặc lỗ vốn. Do đó, nhiều nông dân đang đối mặt với các khó khăn đáng lo ngại.

Theo ông Nguyễn Hoàng Hải, Phó Chủ tịch HĐQT Liên hiệp HTX tỉnh Cà Mau, hiện tại khoảng 70% thành viên trong HTX đang bỏ trống ao vì không đủ vốn để tiếp tục nuôi. Giai đoạn hiện tại, giá tôm nuôi loại 40 con/kg khi bán ra thị trường khoảng 97.000 đồng/kg, chi phí đầu tư để được 1kg tôm như vậy đang mất khoảng 80.000 – 82.000 đồng/kg. Sau khi trừ hết chi phí nuôi trong 3-4 tháng này, người nuôi sẽ không có lãi.

Anh Long Văn Nghĩa, một người nuôi tôm tại xã Vĩnh Hậu, huyện Hoà Bình, tỉnh Bạc Liêu cho biết: “Hiện nay chi phí của quá trình sản xuất đã tăng rất nhiều, giá điện, chi phí vận chuyển… tất cả những gì liên quan đến con tôm đã tăng. Nhưng giá tôm lại quá thấp. Giá tôm cần tăng lên để người nuôi tôm có thể có lãi chút ít hoặc tối thiểu hòa vốn. Nếu tôm lớn chậm, người nuôi sẽ gánh mất lợi nhuận nặng nề”.

Ông Phan Cần, một nông dân nuôi tôm ở huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng, cũng chia sẻ rằng trong hơn 20 năm nuôi tôm, ông chưa từng thấy giá thức ăn tôm tăng mạnh như năm nay. Nếu mua thức ăn tôm từ đại lý theo hình thức trả tiền sau khi thu hoạch, giá dao động từ 38.000 – 44.000 đồng/kg. Tuy nhiên, người có vốn, mua trực tiếp từ công ty chỉ trả khoảng 29.000 đồng/kg.

“Thời gian qua, giá thức ăn cho heo, gà, vịt, cá và phân bón đều giảm mạnh, chỉ có giá thức ăn tôm tăng mạnh. Không ai kiểm soát giá thức ăn tôm, khiến người nuôi gánh mất lợi nhuận. Chỉ có những người có vốn mới mua trực tiếp từ công ty, giá thức ăn tôm mới rẻ hơn”, ông Cần chia sẻ.

Đại diện của một đại lý kinh doanh thức ăn thủy sản, ông Huỳnh Văn Khải cho biết: “Hiện nay, việc nuôi tôm gặp khó khăn. Giá thức ăn tôm đã tăng hàng năm, mỗi lần tăng từ 1.000 – 2.000 đồng/kg, và không giảm. Giá điện, giá thức ăn, giống tôm và vật tư hóa chất đã tăng, trong khi giá tôm bán lại giảm. Hy vọng Nhà nước sẽ sớm có chính sách hỗ trợ giá thức ăn, vật tư đầu vào để người nuôi tôm không còn lo lắng”.

Giá tôm nguyên liệu giảm mạnh đã ảnh hưởng lớn đến việc duy trì sản xuất. Hiện nay, đa phần người nuôi tôm đang thiếu vốn. Lãi suất ngân hàng tăng lên trong khi nông dân không thể mở rộng vốn vay vì ngân hàng siết chặt. Chi phí sản xuất tăng cao trong khi tôm nuôi ở Việt Nam đang phải cạnh tranh khốc liệt với tôm từ Ấn Độ và Ecuador. Cả hai nước này có sản lượng tôm lớn, giá tôm thấp và chi phí thấp hơn, làm tăng sự cạnh tranh.

Ngoài việc rớt giá, tôm nguyên liệu loại từ 40 – 70 con/kg cũng rất khó tìm nguồn tiêu thụ. Do đó, các thương lái đã “tạm ngừng thu mua” và giá bán cũng rất thấp. Tình hình này khiến nhiều hộ nuôi tôm càng thêm mất tinh thần.

Tiết giảm chi phí nuôi là điều bắt buộc

Ông Lý Thường Kiệt, Giám đốc HTX Phú Hưng Thịnh, xã Phú Hưng, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau cho biết, đầu năm nay, giá tôm khoảng 160.000 đồng/kg, chi phí sản xuất 1kg tôm nguyên liệu khoảng 90.000 đồng, mang lại lãi 70.000 đồng/kg cho người nuôi. Nhưng hiện nay, giá 1kg tôm chỉ còn khoảng 98.000 đồng/kg, nếu như vẫn sử dụng cách nuôi truyền thống, lãi chỉ còn khoảng 8.000 đồng/kg. Vì vậy, ông Kiệt và các thành viên HTX đã áp dụng biện pháp tiết giảm chi phí. Nhờ đó, mỗi cân tôm mang lại lãi khoảng 15.000 đồng. Tuy nhiên, ông Kiệt cho biết không có mọi chi phí đều có thể giảm được.

“Khi giá tôm tăng, tất cả chi phí đầu vào cũng tăng, nhưng khi giá tôm giảm, các chi phí đầu vào này vẫn giữ nguyên giá. HTX đã có những đề xuất đến các ban ngành quan tâm và hỗ trợ người nuôi tôm vượt qua khó khăn, tạo điều kiện cho các công ty vật tư giảm giá thành để người nuôi có lợi. Đồng thời, mong rằng các cơ quan chính phủ sẽ quan tâm đến giá tôm nguyên liệu”, ông Kiệt đề xuất.

Trong việc nuôi tôm công nghiệp, chi phí thức ăn chiếm tỷ lệ lớn, khoảng 60% tổng chi phí trong quá trình nuôi. Việc lựa chọn thức ăn phù hợp, đảm bảo chất lượng và giá cả hợp lý, tránh cho ăn quá nhiều sẽ giúp giảm chi phí đầu vào.

Theo TS. Nguyễn Công Quốc, Phó Trưởng phòng Quản lý nuôi trồng thủy sản, Chi cục Thủy sản tỉnh Cà Mau, người nuôi cần điều chỉnh lượng thức ăn sao cho phù hợp, tránh cho ăn thừa trong ao nuôi. Hơn nữa, cần có sự kết nối giữa các hộ nuôi để có thể mua thức ăn trực tiếp từ công ty, giúp giảm giá thành rất nhiều. Vì khi mua thông qua đại lý cấp 1 hoặc 2, giá thức ăn tôm sẽ cao vì phải trả tiền cho đại lý.

Con giống tôm chiếm khoảng 15% chi phí nuôi. Quá trình lựa chọn con giống cần thông qua các xét nghiệm để đảm bảo nguồn gốc rõ ràng, tránh bệnh tật và đảm bảo tốc độ phát triển nhanh chóng. Ngành chuyên môn khuyến nghị nông dân không nuôi với mật độ quá cao, thu hoạch tôm từ 2 đến 3 giai đoạn để tôm lớn nhanh và có kích cỡ lớn.

Trong quá trình xây dựng ao nuôi, đầm nuôi tôm phát sinh nhiều chi phí. Sau khoảng 3 đến 4 năm nuôi, người nuôi cần tiến hành cải tạo, tu sửa. Vì vậy, khi xây dựng cơ sở ban đầu, người nuôi cần đầu tư một cách hợp lý.

Trong một hội thảo về tôm tại Cần Thơ vào tháng 4/2023, TS. Trần Hữu Lộc, Trường Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh cho rằng, ngoài những chi phí trực tiếp như thức ăn, nhân công lao động, điện nước và vi sinh, nông dân còn đầu tư quá nhiều vào việc thiết kế ao nuôi. Do đó, để tăng lợi nhuận trong việc nuôi tôm, giá thành sản xuất cần được giảm thông qua các giải pháp như giảm mật độ nuôi, thiết kế ao nuôi đơn giản hơn và xây dựng các chương trình quản lý rủi ro dịch bệnh tốt hơn để giảm chi phí đầu tư ao nuôi.

Việt Nam cần có các mô hình sử dụng tỷ lệ đất hợp lý, với khoảng 40 – 50% diện tích hữu dụng được sử dụng để nuôi tôm với mật độ thấp. Khoảng 20% được sử dụng để xử lý nước. Khi mật độ nuôi thấp và thay nước ít, người nuôi có thể giảm chi phí thay nước và giảm diện tích xử lý nước. Khoảng 30% diện tích còn lại được sử dụng cho quá trình xử lý chất thải, bằng cách xây dựng hệ thống ao liên hoàn, nuôi cá rô phi, cá đối… để chuyển chất thải thành chất sinh học. Một phần nhỏ diện tích còn lại có thể trồng rừng ngập mặn để tạo vùng đệm cho ao nuôi an toàn hơn.

Cần sự hỗ trợ của Nhà nước và doanh nghiệp

Với tình hình giá tôm giảm như hiện nay, cuối tháng 5 vừa qua, lãnh đạo UBND tỉnh Cà Mau đã tổ chức cuộc họp với Sở, ngành và các doanh nghiệp nhằm giải quyết khó khăn cho người nuôi trước biến động của giá tôm nguyên liệu. Theo đó, UBND tỉnh Cà Mau yêu cầu các nhà máy chế biến xuất khẩu thu hoạch hết tôm nuôi, tránh tình trạng tôm nuôi dư thừa trong ao gây thiệt hại cho người nuôi. Đối với các thương lái mua tôm và chính quyền địa phương, cần tuân thủ nghiêm túc nguyên tắc không ép giá người nuôi.

Đối với các nhà cung cấp thức ăn, thuốc thủy sản và con giống, cần thể hiện sự tham gia tích cực với ngành nông nghiệp và người nuôi, cân đối nguồn vốn, cung cấp sản phẩm để người nuôi có thể tiếp tục sản xuất trong hoàn cảnh khó khăn này. Đối với người nuôi, cần có sự hợp tác trong sản xuất, hình thành vùng nguyên liệu lớn, mời các doanh nghiệp đầu tư để giảm giá thành đầu vào và tăng lợi nhuận đầu ra, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Như vậy, các hình thức nuôi tôm mới có thể phát triển bền vững trước những biến động giá cả.

Với phương châm “Lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”, giải pháp được đề ra nhằm khắc phục khó khăn và tránh thiệt hại cho người dân trong quá trình sản xuất.

Nguồn: Tạp chí Người Nuôi Tôm


Trang chủ – Cungnuoi.com