Tổng Hợp Các Loại Tảo Có Lợi Và Tảo Độc Trong Ao Nuôi Tôm

Spread the love
Rate this post

Trong ao nuôi tôm, tảo đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng hệ sinh thái, cung cấp oxy cho tôm, hấp thụ muối dinh dưỡng dư thừa và các chất hữu cơ có trong ao nuôi. Tuy nhiên, trong ao nuôi, luôn tồn tại hai loại tảo song song, đó là tảo có lợi và tảo độc. Khi tảo độc phát triển quá mức, sẽ gây biến động môi trường nước, ảnh hưởng đến sức khỏe tôm nuôi.

Tảo phổ biến trong ao nuôi tôm gồm: tảo lục, tảo khuê, tảo lam, tảo giáp và tảo mắt.

Tảo có lợi

Tảo lục và tảo khuê là hai loại tảo có lợi, vì chúng có giá trị dinh dưỡng cao và cung cấp lượng lớn oxy cho tôm.

Tảo khuê (Tảo silic)

Tảo khuê hay còn gọi lại là tảo silic, đây là tảo có lợi

Tảo khuê, hay còn gọi là tảo silic, là một loại tảo có giá trị dinh dưỡng cao. Tảo khuê là thức ăn tự nhiên phù hợp cho tôm trong giai đoạn nuôi ban đầu. Tôm thích ăn thức ăn tự nhiên như tảo khuê hơn là thức ăn công nghiệp. Tảo khuê chứa axit béo không bão hòa, magie, sterol, sắt và canxi nhưng không chứa xenluloza, giúp tôm tiêu hóa và hấp thu tốt. Nếu ao nuôi có tảo khuê, tôm nuôi sẽ có năng suất cao hơn và tiết kiệm chi phí thức ăn đến 15%.

Khi có tảo khuê phát triển, nước ao sẽ có màu vàng nâu hoặc vàng đục (màu nước trà). Tảo khuê phát triển tốt khi hàm lượng chất dinh dưỡng trong ao nuôi ở mức thấp, tỉ lệ N/P lớn hơn 15/1.

Để tạo điều kiện tốt hơn cho ao nuôi tôm, tảo khuê nên được giữ dạng đơn bào thay vì dạng đa bào. Dạng đa bào của tảo khuê có thể vướng vào mang tôm, gây cản trở quá trình hô hấp, đặc biệt khi mật độ cao.

—> Xem thêm bài viết chi tiết cách gây màu nước tảo khuê

Tảo lục

Tảo lục dạng cầu dưới kính hiển vi

Tương tự như tảo khuê, tảo lục cũng là một loại tảo có lợi, là nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm và giúp ổn định môi trường nước ao. Tảo lục có kích thước nhỏ, không độc, không gây mùi cho ao nuôi. Khi tảo lục phát triển mạnh, tạo ưu thế trong ao nuôi, nước ao sẽ có màu xanh nhạt (xanh nõn chuối).

Trong ao nuôi tôm, tảo lục thường gặp là Scenedesmus sp., Chlorella sp., Nannochloropsis sp., Dunaliella sp., Oocyctis sp.,… Tảo lục Chlorella sp. có khả năng ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn nhóm Vibrio sp gây bệnh trên tôm.

—> Xem bài viết chi tiết tảo lục trong ao nuôi tôm

Tảo độc trong ao nuôi tôm

Tảo lam, tảo giáp và tảo mắt là những loại tảo gây hại cho tôm vì chúng sinh ra nhiều chất độc hại, cản trở quá trình hô hấp của tôm, gây tổn thương gan tụy và các bệnh đường ruột.

Nguyên nhân gây ra tảo độc trong ao nuôi tôm:

  • Đáy ao ô nhiễm do việc cải tạo ao không kỹ trong giai đoạn nuôi mới.
  • Quản lý thức ăn thừa, chất thải tôm không tốt.
  • Thời tiết thay đổi thất thường, như nắng nóng hoặc mưa kéo dài, làm tăng quá trình phân hủy bùn và cung cấp điều kiện cho tảo độc phát triển.

Tảo lam

Tảo lam dạng sợi

Tảo lam là loại tảo độc, tiết ra các chất độc hại ảnh hưởng trực tiếp đến tôm. Tôm ăn tảo lam sẽ không tiêu hóa được, gây bệnh đường ruột, phân đứt khúc, mùi hôi trên tôm và cản trở quá trình hô hấp.

Tảo lam phát triển trong môi trường nước ô nhiễm, giàu Nitơ và Photpho (tỉ lệ N/P: 3-5/1). Trong mùa nắng, tảo lam phát triển mạnh do nhận nhiều ánh sáng. Tuy tảo lam phát triển chậm hơn các loại tảo khác, nhưng lại khó xử lý.

Khi ao nuôi có tảo lam, nước ao sẽ có màu xanh đậm hoặc có nổi váng xanh trên mặt nước, đặc biệt là nổi thành từng đám ở nơi cuối gió vào lúc trời nắng gắt.

—> Xem thêm bài viết xử lý tảo lam trong ao nuôi tôm

Tảo mắt

Tảo mắt có 1 tế bào nhân màu đỏ ở trên đầu để định hướng ánh sáng

Tảo mắt là sinh vật chỉ thị môi trường nước, cho thấy nước ao ô nhiễm và đáy ao bẩn. Các váng màu xanh, vàng, đỏ, nâu trong các ao tù thường là do tảo mắt gây ra.

Tảo mắt cạnh tranh oxy với tôm, khiến tôm thiếu oxy, gây ra hiện tượng nổi đầu, tấp mé và kéo đàn.

Các loài tảo mắt thường gặp trong ao nuôi tôm cá gồm: Euglena sp., Eutrepteilla sp., Phacus sp., Trachaelomonas sp,..

—> Tham khảo bài viết chi tiết tảo mắt trong ao tôm

Tảo giáp

Tảo giáp dưới ống kính hiển vi

Tảo giáp gây ra một số bệnh phổ biến trên tôm như tắc nghẽn đường ruột, phân đứt khúc, rớt cục thịt và nổi đầu về đêm.

Tảo giáp thường xuất hiện trong ao nuôi nước mặn, chỉ khoảng 10% xuất hiện ở nước ngọt. Khi phát triển trong ao nuôi, tảo giáp làm nước ao có màu nâu đỏ và nổi váng nâu đỏ trên mặt nước.

Nguyên nhân tảo giáp chiếm ưu thế trong ao nuôi có thể do nguồn nước cấp nhiễm tảo giáp mà không được xử lý kỹ, nước ao mất cân bằng khoáng và vi lượng hoặc đáy ao ô nhiễm nặng.

—> Xem chi tiết bài viết cách diệt tảo giáp trong ao tôm

Quản lý tảo độc trong ao nuôi tôm

Để quản lý tảo độc trong ao nuôi tôm hiệu quả, chúng ta có thể áp dụng các phương pháp sau:

  • Cải tạo ao nuôi: Khi chuẩn bị cho vụ nuôi mới, cần phải cải tạo ao thật kỹ. Bón vôi, phơi ao đủ thời gian. Nếu ao nuôi có đáy đất, cần nạo vét hết lớp bùn đen dưới đáy để diệt trừ các mầm bệnh và tảo độc.

  • Xử lý nguồn nước cấp: Tránh dẫn nước chứa tảo độc vào ao nuôi. Sử dụng túi lọc để hạn chế ấu trùng, mầm bệnh và tảo.

  • Quản lý thức ăn cho tôm: Chất lượng nước ô nhiễm thường là do thức ăn thừa và phân tôm, xác tôm tích tụ đáy ao mà không được xử lý. Kiểm tra lượng thức ăn mà tôm tiêu thụ để điều chỉnh cho phù hợp, tránh dư thừa. Vệ sinh đáy ao thường xuyên bằng cách xiphong hoặc sử dụng vi sinh phân hủy mùn bã đáy ao.

  • Đánh vi sinh cắt tảo định kỳ: Sử dụng men vi sinh để cắt tảo độc vào ban đêm, sau đó sử dụng men vi sinh khác để tạo màu tảo khuê, tảo lục cho ao nuôi. Tảo khuê và tảo lục cạnh tranh môi trường sống với các loại tảo độc.